P艂yta fundamentowa znajduje si臋 pod ca艂膮 powierzchni膮 kondygnacji budynku. Obci膮偶enia s膮 wi臋c przekazywane na bardzo du偶y obszar gruntu. Dzi臋ki temu doskonale sprawdzaj膮 si臋 na gruntach o ma艂ej no艣no艣ci.
P艂yta fundamentowa to w rzeczywisto艣ci monolityczna p艂yta 偶elbetowa. Jej konstrukcja zbli偶ona jest do tradycyjnej p艂yty stropowej wylewanej na mokro, lecz z uwagi na schemat statyczny pracuje w odwr贸conym stanie. Czyli, si艂y ze 艣cian i s艂up贸w przekazywane s膮 na ca艂膮 powierzchni臋 p艂yty.
W zwi膮zku z powy偶szym, g艂贸wne zbrojenie prz臋s艂owe nale偶y umieszcza膰 na g贸rze, a zbrojenie przypodporowe na dole p艂yty, czyli odwrotnie ni偶 w p艂ytach stropowych. Cz臋sto pod 艣cianami no艣nymi i prawie zawsze pod s艂upami konstrukcyjnymi wykonuje si臋 dodatkowe pogrubienie p艂yty fundamentowej (tzw. ostrogi) kt贸re poprawiaj膮 przenoszenie obci膮偶e艅, a zbrojone s膮 podobnie jak wie艅ce 艣cian. 艢rednice i rozstaw pr臋t贸w zbrojeniowych 艣ci艣le okre艣la Projekt. I to dok艂adnie zgodnie z Projektem nale偶y wykona膰 p艂yt臋 fundamentow膮!
Beton
Grubo艣膰 p艂yty fundamentowej wynosi minimum 20 cm. Najcz臋艣ciej wykonuje si臋 p艂yty o grubo艣ci 25 cm lub wi臋cej (w zale偶no艣ci od obci膮偶e艅). Stosuje si臋 beton min C16/20 ale zalecam beton C20/25 o zwi臋kszonej odporno艣ci na korozj臋 XC2, XA1-3, a w przypadku podpiwniczenia przy wysokim stanie w贸d podziemnych, tak偶e wodoodporny W2-8.
Warstwa podk艂adowa
呕elbetow膮 p艂yt臋 wykonujemy na warstwie podk艂adowej. Oddziela ona p艂yt臋 od pod艂o偶a, zapobiega mieszaniu si臋 mieszanki betonowej z gruntem, a tak偶e wyr贸wnuje dno wykopu. Warstw臋 podk艂adow膮 najcz臋艣ciej stanowi "chudy" beton (beton niekonstrukcyjny). Ale mo偶na te偶 u偶y膰 dobrze zag臋szczalnego piasku lub 偶wiru. W nowoczesnych rozwi膮zaniach za to stosuje si臋 pod p艂yt膮 fundamentow膮 warstw臋 twardej twardej termoizolacji (najlepiej polistyren XPS).
Hydroizolacja
Pomi臋dzy p艂yt膮 fundamentow膮 a warstw膮 podk艂adow膮 umieszcza si臋 hydroizolacj臋. Najcz臋艣ciej jest to papa termozgrzewalna na osnowie z w艂贸kna szklanego lub folia. Typ izolacji (lekka, 艣rednia czy ci臋偶ka ) zawsze nale偶y dostosowa膰 do warunk贸w gruntowych na miejscu budowy.
P艂yta fundamentowa cz臋sto wykorzystywana jako posadowienie budynk贸w podpiwniczonych na terenach podmok艂ych i gruntach w kt贸rych wody podziemne wyst臋puj膮 bardzo p艂ytko. Wtedy niezwykle wa偶ne jest szczelne po艂膮czenie p艂yty fundamentowej ze 艣cianami piwnicznymi i stworzenie tzw. szczelnej wanny. Nale偶y wi臋c zachowa膰 ci膮g艂o艣膰 izolacji poziomej z pionow膮. Warto te偶 zastosowa膰 specjalistyczne ta艣my uszczelniaj膮ce po艂膮czenie betonu na styku p艂yty ze 艣cianami piwnicznymi.
Termoizolacja
W tradycyjnych rozwi膮zaniach izolacj臋 termiczn膮 umieszcza si臋 na p艂ycie fundamentowej. Nast臋pnie na termoizolacji wykonywana jest wylewka (jastrych) i posadzka. Rozwi膮zanie to jest zbli偶one do systemu pod艂ogi na gruncie. Wykorzystuje te same materia艂y. Wad膮 tego rozwi膮zania jest mostek cieplny wyst臋puj膮cy na styku p艂yty ze 艣cian膮. Mostek ten nie ma du偶ego znaczenia w g艂臋boko posadowionych piwnicach, lecz w p艂ytko posadowionych budynkach niepodpiwniczonych stanowi du偶y problem. Zalet膮 za to jest do艣膰 niska cena i dobra znajomo艣膰 technologii przez Wykonawc贸w. Doskonale sprawdza si臋 w domach podpiwniczonych jak te偶 przy wysokim stanie w贸d gruntowych.
Nowoczesna technologia wykorzystuje wysok膮 wytrzyma艂o艣膰 na 艣ciskanie i odporno艣膰 na wilgo膰 polistyrenu ekstrudowanego XPS i specjalnych odmian styropianu EPS. Dzi臋ki temu, izolacj臋 termiczn膮 mo偶na umie艣ci膰 pod p艂yt膮 fundamentow膮. Musi by膰 dobrej jako艣ci gdy偶 na niej b臋dzie spoczywa膰 ca艂y nasz dom. Zalet膮 tego rozwi膮zania jest brak mostk贸w cieplnych, mniejsza ilo艣膰 rob贸t mokrych i prostota wykonania. Wad膮 natomiast jest wy偶sza cena. Warto stosowa膰 w domach niepodpiwniczonych.
G艂臋boko艣膰 posadowienia
G艂臋boko艣膰 przemarzania gruntu to minimalna g艂臋boko艣膰 pod poziomem terenu, na kt贸rej nie wyst臋puje mo偶liwo艣膰 zamarzania gruntu. R贸偶ni si臋 w zale偶no艣ci od regionu kraju i wynosi od 0,80m do 1,20m poni偶ej poziomu terenu. W przypadku fundament贸w tradycyjnych w postaci 艂aw i st贸p g艂臋boko艣膰 posadowienia nie stanowi problemu - musi by膰 poni偶ej przemarzania gruntu okre艣lonej w normach. Nie ma wtedy zagro偶enia przemarzania gruntu pod 艂awami, nier贸wnomiernego osiadania budynku czy p臋kania 艣cian.
Natomiast w p艂ytach fundamentowych nie jest ju偶 tak 艂atwo. W sprzyjaj膮cych warunkach gruntowych budynek mo偶na posadowi膰 powy偶ej normowej g艂臋boko艣ci przemarzania. Bior膮c pod uwag臋 rodzaj gruntu, poziom w贸d gruntowych, kwesti臋 podpiwniczenia i kilka innych uwarunkowa艅 mo偶emy mie膰 do czynienia z nast臋puj膮cymi sytuacjami (w du偶ym uproszczeniu):
- budynek podpiwniczony, grunt dowolny: przemarzanie gruntu nie wyst臋puje na poziomie posadowienia, piwnice zag艂臋bia si臋 na og贸艂 ok 1,50m poni偶ej poziomu gruntu.
- budynek niepodpiwniczony, grunt przepuszczalny, poziom w贸d gruntowych poni偶ej g艂臋boko艣ci przemarzania gruntu: w tak dobrych warunkach p艂yta fundamentowa mo偶e by膰 posadowiona powy偶ej poziomu przemarzania, ale nie mniej ni偶 ok. 40-50 cm poni偶ej poziomu istniej膮cego terenu*. Przepuszczalne grunty doskonale odprowadzaj膮 wod臋 w ni偶sze warstwy, przez co nie dochodzi do przemarzania gruntu i jego "wysadzania" do g贸ry. Warto jednak na dnie wykopu u艂o偶y膰 warstw臋 drena偶ow膮 grubo艣ci 15-30 cm z dobrze przepuszczalnego i zag臋szczalnego materia艂u.
- budynek niepodpiwniczony, grunt dowolny, poziom w贸d gruntowych powy偶ej g艂臋boko艣ci przemarzania gruntu: to ju偶 trudniejsza sytuacja. Woda zawarta w gruncie b臋dzie zamarza膰 i odmarza膰, zmieniaj膮c swoj膮 obj臋to艣膰 niszcz膮c w ten spos贸b sp贸jno艣膰 gruntu. Dlatego (je偶eli nie uda si臋 trwale obni偶y膰 poziomu w贸d gruntowych) zalecam w takiej sytuacji posadowienie p艂yty fundamentowej poni偶ej g艂臋boko艣ci przemarzania. Zdecydowanie zwi臋kszy to koszt wykonania fundament贸w - do ceny p艂yty trzeba doliczy膰 2 razy g艂臋bszy wykop i konieczne do wykonania betonowe 艣ciany fundamentowe oraz ich zasypk臋. Je艣li wi臋c grunt nie jest s艂abono艣ny to tradycyjne 艂awy b臋d膮 ta艅sze i 艂atwiejsze w wykonaniu.
- budynek niepodpiwniczony, grunt nieprzepuszczalny (gliny, i艂y), poziom w贸d gruntowych poni偶ej g艂臋boko艣ci przemarzania gruntu: podobnie jak wy偶ej grunt mo偶e zawiera膰 wod臋 (opadow膮 lub zawart膮 w porach gruntu) kt贸ra w zimie b臋dzie zamarza膰 i os艂abia膰 no艣no艣膰 pod艂o偶a. Szczeg贸lnie niebezpieczne jest to w gruntach zawieraj膮cych bardzo ma艂e cz膮steczki pylaste - takie grunty nazywa si臋 nie bez powodu wysadzinowymi czyli zwi臋kszaj膮cymi znacznie swoj膮 obj臋to艣膰. Je偶eli na dzia艂ce mamy taki grunt i koniecznie chcemy p艂yt臋 fundamentow膮 to mamy 2 rozwi膮zania:
- wymiana gruntu istniej膮cego na materia艂 przepuszczalny i dobrze zag臋szczalny (piaski i 偶wiry) pod ca艂膮 powierzchni膮 p艂yty fundamentow膮 na g艂臋boko艣膰 o ok 20cm wi臋ksz膮 ni偶 g艂臋boko艣膰 przemarzania, zapewniaj膮c jednocze艣nie dobry drena偶. Wtedy g艂臋boko艣膰 posadowienia p艂yty mo偶e by膰 powy偶ej g艂臋boko艣ci przemarzania*
- posadowienie p艂yty poni偶ej poziomu przemarzania gruntu i wykonanie 艣cian fundamentowych wraz z zasypk膮 przestrzeni wewn膮trz
Podsumowanie
Jak wida膰 na powy偶szych przyk艂adach, p艂yta fundamentowa nie jest rozwi膮zaniem idealnym i uniwersalnym. Wr臋cz przeciwnie, p艂yta fundamentowa sprawdza si臋 tylko w okre艣lonych warunkach gruntowych:
- gruntach o s艂abej no艣no艣ci.
- gruntach przepuszczalnych,
- budynkach podpiwniczonych.
Wtedy jej budowa jest uzasadniona technicznie i ekonomicznie. Przy okazji mo偶emy tak偶e uzyska膰 brak mostka termicznego na styku fundament贸w ze 艣cianami.
Je偶eli chocia偶 jeden z tych warunk贸w nie wyst臋puje to lepiej sobie odpu艣ci膰 p艂yt臋 fundamentow膮. B臋dzie droga, trudna w wykonaniu i nie wyka偶e 偶adnych ze swych zalet. Lepiej zastosowa膰 wtedy tradycyjne 艂awy fundamentowe. A ewentualny mostek termiczny mo偶na zlikwidowa膰 innymi i ta艅szymi rozwi膮zaniami (np termoblok).
Przy wyborze sposobu posadowienia nie kierujmy si臋 mod膮 lub artyku艂ami w czasopismach lecz pos艂uchajmy naszego Projektanta. Ta osoba naprawd臋 zna si臋 na tym co robi i ma do艣wiadczenie. A przede wszystkim posiada wiedz臋 o warunkach gruntowych na Pa艅stwa dzia艂ce. Dlatego Projektant zaproponuje optymalny fundament uwzgl臋dniaj膮c ca艂e mn贸stwo czynnik贸w o kt贸rych w gazetach nawet nie wspomn膮 . Je偶eli wi臋c odradza p艂yt臋 fundamentow膮 to ma ku temu istotne powody. W ko艅cu odpowiada za to! Uwierzcie moi drodzy, obiekcje Projektanta nie wynikaj膮 z jego uporu, czy braku znajomo艣ci nowych (czytaj modnych) rozwi膮za艅. 呕elbetowe p艂yty fundamentowe by艂y stosowane ju偶 w XIX wieku, a spos贸b ich obliczania nie zmieni艂 si臋 praktycznie od 50 lat. Wi臋c to naprawd臋 偶adna nowo艣膰 :)
Uwaga: publikowane w Internecie szkice i schematy p艂yt fundamentowych nie zawsze s膮 poprawne technicznie. Przeznaczone s膮 do prezentowania konkretnych firmowych rozwi膮za艅 dotycz膮cych zwykle ogrzewania (tzw.fundament grzewczy). Tworzone s膮 przez specjalist贸w z dziedziny ogrzewnictwa, a nie posadowienia. Dlatego nie uwzgl臋dniaj膮 szczeg贸lnych warunk贸w posadowienia, w tym np poziomu w贸d gruntowych czy rodzaju gruntu. Ostrzegam - nie przyjmujmy tych schemat贸w bezkrytycznie!
POWR脫T
* Posadowienie powy偶ej g艂臋boko艣ci przemarzania jest jedynie warunkowo dopuszczalne zgodnie z polskimi przepisami.















































